Dart: zasady gry i punktacja. Gra 501 double out dla początkujących

Dart: zasady gry i punktacja. Gra 501 double out dla początkujących

Dart to gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy z odległości 2,37 m. W najpopularniejszej odmianie, 501, każdy gracz zaczyna z pulą 501 punktów i w każdej kolejce odejmuje to, co trafi trzema lotkami. Wygrywa ten, kto pierwszy zejdzie dokładnie do zera, a ostatni rzut musi trafić w pole podwójne.

Gra w dart wygląda prosto, ale ma kilka zasad, które zaskakują początkujących: liczenie w dół, zakończenie na polu podwójnym i „furę”, która kasuje całą kolejkę. Poniżej wyjaśniamy podstawowe zasady gry w darta, punktację na tarczy, grę 501 double out, czym jest checkout, jak działają legi i sety oraz jak zasady wpływają na zakłady przed Mistrzostwami Świata PDC.

Czym jest dart?

Dart, czyli gra w rzutki, to sport, w którym liczy się precyzja. Cel gry jest prosty: rzucanie lotkami do tarczy tak, by zdobyć określoną liczbę punktów szybciej niż rywal. Zawodnik wykonuje w kolejce trzy rzuty, a o wyniku decydują celność, koncentracja i szybkie liczenie. W pubach dart jest dobrą zabawą dla znajomych, a na zawodowym poziomie to dyscyplina z własnymi rozgrywkami telewizyjnymi. Największą organizacją jest PDC (Professional Darts Corporation), która prowadzi ranking i turnieje darta z Mistrzostwami Świata na czele.

Tarcza do darta i punktacja

Standardowa tarcza do darta składa się z 20 sektorów ponumerowanych od 1 do 20. Każdy sektor ma cztery pola: dwa pojedyncze, pole podwójne na zewnętrznym pierścieniu i pole potrójne na pierścieniu wewnętrznym. Środek tarczy tworzą dwa pola: zewnętrzne zielone i wewnętrzne czerwone, czyli bullseye.

Pole na tarczy Ile punktów Przykład
Pojedyncze wartość sektora sektor 20 = 20 pkt
Podwójne (double) wartość × 2 D16 = 32 pkt
Potrójne (treble) wartość × 3 T20 = 60 pkt
Zewnętrzny środek 25 punktów –
Bullseye 50 punktów, liczony jak pole podwójne zamyka wynik 50

Najwyższy wynik w jednej kolejce to 180 punktów, czyli trzy trafienia w T20. Liczą się tylko lotki, które zostaną w tarczy. Rzutka, która odbije się od tarczy lub z niej wypadnie, daje 0 punktów i nie można jej rzucić ponownie.

Odległość i wysokość: jak powiesić tarczę do darta?

W darcie stalowym środek tarczy wisi 1,73 m nad podłogą. Odległość od tarczy wynosi 2,37 m: tyle mierzy się w poziomie od lica tarczy do linii rzutu (oche). Po przekątnej, od środka tarczy do linii rzutu, wychodzi 2,93 m. Gracz może pochylić się nad linią, ale nie może jej przekroczyć stopą. Te same wymiary obowiązują w turniejach i warto je zachować przy treningu w domu.

Gra 501 double out: zasady krok po kroku

501 to podstawowy wariant gry w rozgrywkach zawodowych. Przebieg gry wygląda tak:

  1. Każdy gracz zaczyna z wynikiem 501 punktów.
  2. W kolejce rzuca trzy lotki, a suma trafień jest odejmowana od jego wyniku.
  3. Gracze rzucają na zmianę. Wygrywa ten, kto pierwszy zejdzie dokładnie do zera.
  4. Ostatni rzut musi trafić w pole podwójne albo w bullseye. To właśnie zasada double out.

Przykład: zostało ci 40 punktów. Trafiasz D20 i wygrywasz partię. Jeśli zostało 41, możesz rzucić najpierw pojedynczą jedynkę, a potem D20.

Fura, czyli przerzut

Kolejka przepada, a wynik wraca do stanu sprzed niej, gdy gracz:

  • zdobędzie więcej punktów, niż mu zostało,
  • zostawi sobie 1 punkt, którego nie da się zamknąć polem podwójnym,
  • zejdzie do zera, ale ostatnią lotką nie trafi w pole podwójne.

Co to jest checkout?

Checkout to zamknięcie partii, czyli kombinacja rzutów, którą gracz schodzi do zera z ostatnią lotką w polu podwójnym. Najwyższe możliwe zamknięcie to 170: T20, T20 i bullseye. Niektórych wyników nie da się zamknąć trzema lotkami: 169, 168, 166, 165, 163, 162 i 159. Zawodowcy znają tabelę zamknięć na pamięć i planują strategie zejścia tak, by zostawić sobie ulubione pole, np. D20 albo D16, a w statystykach meczu liczy się procent trafień w pola podwójne.

Najmniejsza liczba lotek potrzebna do wygrania partii 501 to 9. Taki „dziewięciolotkowiec” to np. 180, 180 i 141 (T20, T19, D12).

Legi i sety: jak liczy się mecz?

Jedna partia 501 to leg. Mecz można grać na legi, np. do 6 wygranych, albo na sety. Set wygrywa zawodnik, który pierwszy zdobędzie wymaganą liczbę legów, najczęściej 3, choć w niektórych turniejach mniej. Mecz wygrywa ten, kto pierwszy zdobędzie określoną liczbę setów, a w decydującej partii regulamin turnieju może wymagać przewagi dwóch legów. Rozpoczynanie lega daje przewagę, dlatego w meczu na legi zawodnicy rozpoczynają naprzemiennie. W meczu na sety na zmianę rozpoczyna się też kolejne sety, więc ten sam gracz może rozpocząć ostatni leg jednego seta i pierwszy leg następnego.

Ile trwa mecz? Leg na zawodowym poziomie trwa zwykle 2–3 minuty. Krótki mecz na legi zajmuje ok. 20–30 minut, a wielosetowe spotkania w końcowej fazie Mistrzostw Świata PDC mogą trwać ponad 2 godziny.

Sprzęt do darta: lotki i tarcze

Do gry potrzebujesz tarczy i kompletu trzech rzutek. Lotki do darta składają się z grotu, korpusu, trzonka i piórka. Korpus wykonuje się zwykle z wolframu albo mosiądzu: wolframowe lotki są cieńsze przy tej samej wadze, więc łatwiej trafiać nimi w ciasno obsadzone pole. Większość graczy wybiera lotki o wadze ok. 20–26 g.

W darcie stalowym, w którym grają zawodowcy PDC, używa się tarcz z ubitego sizalu, w które wbija się metalowy grot. Popularne są też tarcze elektroniczne do lotek z plastikowymi grotami, które same liczą punkty, ale ich rozgrywki mają osobne przepisy, także co do odległości linii rzutu. Do domowej gry potrzebna jest przestrzeń do gry o długości ok. 3 m przed tarczą i miękka mata, która chroni groty i podłogę.

Inne odmiany: 301, cricket i the clock

  • 301 – jak 501, ale z mniejszą pulą; w wielu klubach gra się z zasadą double in, czyli liczenie zaczyna się dopiero po trafieniu w pole podwójne.
  • Cricket – gracze „zamykają” sektory od 15 do 20 i środek tarczy; do zamknięcia potrzeba trzech trafień, przy czym pole pojedyncze liczy się raz, podwójne dwa razy, a potrójne trzy razy, więc jedno trafienie w T20 zamyka dwudziestkę; punkty zdobywa się w sektorach zamkniętych tylko przez siebie.
  • Around the clock (the clock) – trzeba trafić kolejno sektory od 1 do 20; to dobry wariant na trening darta dla początkujących.

Mistrzostwa Świata PDC 2026/27

Najważniejszy turniej sezonu, Mistrzostwa Świata PDC, rozegrany zostanie w Alexandra Palace w Londynie od 11 grudnia 2026 do 3 stycznia 2027 roku. Pierwsza sesja jest zaplanowana na piątek 11 grudnia, a finał na niedzielę 3 stycznia. Mecze grane są na sety, a format kolejnych rund ogłasza organizator. Stan na: listopad 2026, terminarz może się zmienić, więc sprawdź oficjalny kalendarz PDC.

Więcej o turnieju piszemy w tekście Mistrzostwa Świata PDC, terminy najważniejszych imprez zbiera strona darts: terminarz PDC i kursy, a ogólne informacje o dyscyplinie znajdziesz w dziale darts.

Zasady gry a zakłady na darta

Znajomość zasad pomaga zrozumieć rynki zakładów. Poza zwycięzcą meczu popularne są handicap na legi lub sety, dokładny wynik, liczba 180 w meczu, najwyższe zamknięcie i to, czy padnie checkout powyżej 100 punktów. Średnia z trzech lotek i skuteczność na polach podwójnych mówią o formie zawodnika więcej niż sam wynik.

W LV BET, jeśli mecz zostanie przerwany lub skrócony, zakład na zwycięzcę wygrywa zawodnik, który awansował do kolejnej rundy. Gdy zawody rozpoczęły się, ale nie zostaną dokończone w ciągu 30 godzin, zakłady są unieważniane, z wyjątkiem tych już rozstrzygniętych (stan na: listopad 2026, aktualne zasady sprawdzisz w regulaminie). Jak typować mecze, opisujemy w poradniku jak stawiać zakłady na darta. Ofertę zakładów znajdziesz w serwisie LV BET. LV BET posiada zezwolenie Ministra Finansów na urządzanie zakładów wzajemnych. Zakłady to rozrywka dla pełnoletnich, a nie sposób na dochód.

Zobacz też: ile trwa mecz koszykówki, zasady hokeja na lodzie, zasady siatkówki, zasady piłki ręcznej.

Zobacz też: ranking PDC.

Najczęstsze pytania

Czy można zakończyć grę bez double?

W zawodowym 501 nie: partię kończy wyłącznie trafienie w pole podwójne lub bullseye. W grze towarzyskiej można umówić się na wariant bez tej zasady, czyli „straight out”.

Ile punktów daje środek tarczy?

Zewnętrzny pierścień środka daje 25 punktów, a bullseye 50. Bullseye liczy się jak pole podwójne, więc można nim zamknąć wynik 50.

Jak liczy punkty w darcie początkujący?

Najprościej sumować trzy lotki po każdej kolejce i odejmować wynik od pozostałej puli. W domu pomaga tablica kredowa albo tarcza elektroniczna, która liczy punkty sama.

Jak dostać się na Mistrzostwa Świata w darcie?

Miejsca w turnieju PDC dają ranking (Order of Merit), ranking Pro Tour oraz kwalifikacje regionalne i międzynarodowe.

Zakłady bukmacherskie są dozwolone wyłącznie dla osób pełnoletnich (18+). Hazard wiąże się z ryzykiem utraty pieniędzy i uzależnienia, a udział w grach u operatorów bez polskiego zezwolenia jest nielegalny i może skutkować odpowiedzialnością karną skarbową. Graj odpowiedzialnie – zasady odpowiedzialnej gry.