Spalony w piłce nożnej (ang. offside) to przewinienie zawodnika, który w momencie podania od partnera znajduje się na pozycji spalonej i bierze aktywny udział w grze. Pozycja spalona oznacza, że zawodnik jest na połowie rywala bliżej linii bramkowej przeciwnika niż piłka oraz przedostatni zawodnik drużyny przeciwnej. Karą jest rzut wolny pośredni.
Czym jest spalony i kiedy sędzia go odgwizduje? Wyjaśniamy zasady spalonego według przepisu 11 aktualnych Przepisów Gry IFAB (w Polsce wydaje je PZPN), pokazujemy przykłady, najczęstsze błędy kibiców i wpływ spalonego na zakłady.
Czym jest spalony? Pozycja spalona a przewinienie
Przepisy gry odróżniają dwie rzeczy:
- pozycję spaloną – samo ustawienie zawodnika, które nie oznacza jeszcze przewinienia,
- spalonego – przewinienie, gdy zawodnik na pozycji spalonej włącza się do akcji.
Dlatego asystent często czeka z chorągiewką.
Pozycja spalona w piłce nożnej: kiedy zawodnik na niej jest?
Zawodnik znajduje się na pozycji spalonej, jeśli jakakolwiek część jego głowy, tułowia lub nóg:
- znajduje się na połowie boiska należącej do drużyny przeciwnej (linia środkowa się nie liczy) i
- jest bliżej linii bramkowej przeciwnika niż piłka oraz przedostatni zawodnik drużyny broniącej.
Ręce i ramiona nie są brane pod uwagę – także u bramkarzy. Przedostatnim zawodnikiem jest zwykle ostatni obrońca, bo ostatnim jest bramkarz.
Zawodnik nie jest na pozycji spalonej, gdy jest na własnej połowie pola gry, gdy jest w jednej linii z przedostatnim zawodnikiem rywali (lub dwoma ostatnimi rywalami) albo gdy jest w jednej linii z piłką lub za nią.
Zasady spalonego: kiedy sędzia karze?
Zawodnik zostaje ukarany tylko wtedy, gdy był na pozycji spalonej w momencie zagrania lub dotknięcia piłki przez partnera, a następnie bierze aktywny udział w grze przez:
- branie udziału w grze – zagrywa lub dotyka piłki zagranej przez partnera,
- przeszkadzanie przeciwnikowi – np. zasłania bramkarzowi widok, walczy z obrońcą o piłkę lub wyraźnie próbuje zagrać piłkę blisko siebie i ta próba wpływa na rywala,
- odnoszenie korzyści – zagrywa piłkę, która odbiła się od słupka, poprzeczki, sędziego lub rywala, albo piłkę po celowej obronie przeciwnika.
Liczy się ustawienie w momencie podania, a nie w chwili przyjęcia piłki. Jeśli zawodnik drużyny broniącej celowo zagra piłkę (poza celową obroną, np. paradą bramkarza), atakujący nie odnosi korzyści i spalonego nie ma.
Kiedy przepis nie obowiązuje?
Spalony nie obowiązuje, gdy zawodnik otrzymuje piłkę bezpośrednio z:
- rzutu od bramki,
- wrzutu z autu,
- rzutu rożnego.
Jaka kara za spalonego?
Drużynie przeciwnej przyznawany jest rzut wolny pośredni z miejsca przewinienia, nawet jeśli jest to własna połowa zawodnika. Gol zdobyty po spalonym nie zostaje uznany.
Obrońca, który bez zgody sędziego wyjdzie poza boisko, jest traktowany przy ocenie spalonego tak, jakby stał na linii bramkowej lub bocznej – do najbliższej przerwy w grze albo do chwili, gdy jego drużyna wybije piłkę w stronę linii środkowej i znajdzie się ona poza polem karnym.
Przykłady spalonego
| Sytuacja | Decyzja |
|---|---|
| Napastnik na połowie rywala, w momencie podania bliżej linii bramkowej niż piłka i przedostatni zawodnik drużyny przeciwnej, strzela gola | spalony |
| Napastnik w jednej linii z przedostatnim zawodnikiem rywali | brak spalonego |
| Zawodnik na pozycji spalonej zasłania bramkarzowi widok przy strzale kolegi | spalony |
| Piłka po strzale kolegi odbija się od słupka, a zawodnik, który był na pozycji spalonej, dobija ją | spalony |
| Obrońca celowo zagrywa piłkę do napastnika na pozycji spalonej | brak spalonego |
| Zawodnik otrzymuje piłkę bezpośrednio z autu | brak spalonego |
Pułapka ofsajdowa
Pułapka ofsajdowa to taktyka, w której linia obrony wychodzi do przodu tuż przed podaniem rywala, zostawiając napastnika na pozycji spalonej. Wysoka linia obrony częściej łapie rywali na spalonym, ale źle zgrana pułapka zostawia napastnika sam na sam z bramkarzem.
Najczęstsze błędy w ocenie spalonego
- Ocena ustawienia w chwili przyjęcia piłki zamiast w momencie podania.
- Liczenie ręki napastnika – ręka nie daje spalonego.
- Przekonanie, że można stać na pozycji spalonej na własnej połowie – nie można (choć zawodnik, który wraca z pozycji spalonej, może popełnić przewinienie także na swojej połowie).
- Mylenie przedostatniego zawodnika rywali z ostatnim (zwykle bramkarzem).
VAR i półautomatyczny spalony
System VAR (video assistant referee) sprawdza sytuację spalonego przy każdej bramce. Coraz więcej rozgrywek używa półautomatycznej technologii spalonego (SAOT): kamery śledzą punkty ciała zawodników, a system wskazuje moment podania i graniczny przypadek pokazuje w animacji 3D. Więcej przeczytasz w tekście VAR w piłce nożnej: rewolucja w sędziowaniu.
Nowe zasady? W Przepisach Gry 2026/27 (od 1 lipca 2026 r.) IFAB nie zmienił przepisu o spalonym. W 2026 r. kanadyjska Canadian Premier League testowała za zgodą IFAB spalonego „z prześwitem”, zaproponowanego przez Arsène’a Wengera: pozycja spalona wymagałaby, by wszystkie oceniane części ciała napastnika (bez rąk i ramion) były przed przedostatnim przeciwnikiem. To tylko próba, a według doniesień prasowych panele doradcze IFAB oceniły ją sceptycznie. Stan na: listopad 2026.
Spalony a zakłady bukmacherskie
Spalony potrafi zmienić przebieg meczu i rozliczenie kuponu. Zakłady rozlicza się według oficjalnego wyniku, czyli po ostatecznej decyzji sędziego, także po analizie VAR. Gol anulowany za spalonego nie liczy się do rynków 1X2, liczby goli czy BTTS. Przy zakładach na żywo oferta zwykle jest zawieszona na czas analizy VAR – nie traktuj gola jako „pewnego”, dopóki gra nie zostanie wznowiona ze środka boiska. Wskazówki znajdziesz w poradniku jak stawiać zakłady na piłkę nożną i w słowniku bukmacherskim. Ofertę zakładów na mecze piłkarskie znajdziesz w serwisie LV BET – legalnego bukmachera działającego na podstawie zezwolenia Ministra Finansów.
Zobacz też: ile trwa mecz piłki nożnej, xG – co to jest.
Najczęstsze pytania
Jak się nazywa spalony w piłce nożnej?
Po angielsku offside, stąd potoczne „ofsajd” i „pułapka ofsajdowa”.
Czy można być na spalonym na własnej połowie?
Na pozycji spalonej – nie, jest ona możliwa tylko na połowie przeciwnika. Zawodnik, który był na pozycji spalonej w momencie podania i wrócił na swoją połowę, może jednak popełnić tam przewinienie spalonego.
Zakłady bukmacherskie są dozwolone wyłącznie dla osób pełnoletnich (18+). Hazard wiąże się z ryzykiem utraty pieniędzy i uzależnienia, a udział w grach u operatorów bez polskiego zezwolenia jest nielegalny i może skutkować odpowiedzialnością karną skarbową. Graj odpowiedzialnie – zasady odpowiedzialnej gry.